Sardina, udako lurrina

Sardina aguakate-goarnizioarekin
Sardina aguakate-goarnizioarekin

Ikatzaren gainean jarritako xafla edo parriletan erretako sardinen usainak gure portuetako airea inpregnatzen du udaro. Ugariak, gozoak, osasuntsuak, merkeak eta freskoak. Jan itzazu ogi puska batekin eta txakolin zuri freskagarriarekin. Errepikatuko duzu.

'Sardina pilchardus pilchardus' da Euskadiko portuetako erretegietako txingar edo plantxen gainean egongo dena. Edo hondartzetatik gertu. Bere kardotak dira Kantauriko uretan igeri egiten dutenak. Sardina pilchardus sardina Mediterraneoan bizi dena da.

Arrain taldekoia, urdina eta oso gutxitan 13 zentimetroko luzera duena, etengabe ihes egiten die txitxarro eta tunidoak bezalako harrapariei. Baxurako artisau-flotak harrapatua, sardina ia bizirik iristen da portuetara. Bere kolorea ia beltza da, alboetan zilar koloreko zerrendak ditu eta buruan urre-koloreko ukitu bat.

Arrain-lonjetara iritsitakoan, enkantean jarri eta merkatuetara, arrandegietara eta erretegietara bidaiatzen hasten da. Ez dago kostaldeko jai herrikoirik udaldian edo hondartzako asteburuan, non sardinak falta diren plantxa bero batean bermatuta edo aditu trebe batek txingarrak maneiatzen dituen parrilla batean. Dozenaka edo dozena-erdika eskuratzen dira. Eta oso ekonomikoak dira. Limoi zurrusta bat eta gatz lodiko ale batzuk baino ez dituzte jasotzen.

Sardinas a plancha
Sardina pilchardus pilchardus
Sardinas marinadas y crema de oliva verde y naranja
Sardina marinatuak oliba krema berde eta laranjarekin

Eskuekin jaten dira

Eserita edo zutik hartzen dira. Mahai-tresnak erabil ditzakezu. Ohikoa izaten da pieza bakoitzak bero pixka bat galdu arte itxarotea, esku batekin isatsean eta bestearekin buruan eustea eta saihetsak hozkatzea, ia osorik irteten baitira, erraiak, mingotsak, ez jateaz arduratuz. Erabili paperezko ezpainzapiak, eskatu ogia eta txakolina edo Arabako Errioxako urteko ardo bat, hobe beratze karbonikozkoa bada, eta utzi eguzkiak, brisak, itsasoaren soinuak eta sardinen zaporeak eta ehundurak eramaten.

Denboraldiak aurrera egin ahala, arrainak apur bat handiagoak eta apur bat koipetsuagoak dira. Gustuetarako, koloreak. Badira sardina txikiak nahiago dituztenak, antxoekin nahas daitezkeenak, edo jurel txiki baten tamainako sardina eder bat. Adituek diotenez, uztailaren 15etik abuztuaren 15era bitartean harrapatzen direnak dira onenak. Sardina bakoitzaren pisuaren bosten bat proteinak dira; koipea dataren arabera aldatzen da; gatz mineralak eta A, B eta C bitamina arrain urdina direnez, bere koipeak onuragarriak dira organismoarentzat. Gantz aberatsak dira, gantz-azido poliinsaturatuetan eta omega 3 gantz-azidoetan, guztiak positiboak sistema kardiozirkulatorioarentzat.

Sardinas_3

Arrain hauek harrapatzea

tradizioaren parte da

kostaldeko biztanleentzat

antzinatik

Freskoez gain, sardinak kontserban jan daitezke, bai eskabetxean, bai olioan edo tomate minean. Kontserba hauek edozein merkatutan aurkituko dituzu, gogoan hartu nahi badituzu ere. Ohikoa zen, baita ere, sardina handiak gazitzen lehortzea eta egurrezko listoiekin egindako kutxa zirkular handietan merkaturatzea. Hauek, 'sardina zaharra' deituak, oliba olio pixka batekin hartzen zen, edo zuzenean txingar gainean errea, parrilarik gabe, eta, ondoren, ondua.

Eskatzen dut, hemen zaudenez, hurbil zaitez erretegi batera. Aprobetxatu hatzekin jateko. Gozatu egingo duzu.

Hau gustatu bazaizu, ez galdu:

Ardoaraba, kortxoa kentzen dugu berriro!

Pandemiak ezarritako murrizketen ondorioz bi urtez egin gabe egon ondoren, Ardoarabaren hamabosgarren edizioa abenduaren 8a arte ospatzen da (ostalaritzan 11ra arte), gaur egun arte antolatutako edizioen artean luzeena.

Seguir leyendo icono

Harpidetu zaitez gure Newsletterrera

Kalitate turistikoko edukirik onena dugu, zure posta elektronikora bidaliko dizugu hamabost egunetik behin.

Asko gustatuko zaizu